ട്രെയിനില്‍ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോള്‍ അതിന്റെ ചക്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് നമ്മള്‍ അധികം ചിന്തിക്കാറില്ല. എന്നാല്‍ വലിയ ഭാരം വഹിച്ചുകൊണ്ട് തുടര്‍ച്ചയായി പാളത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ട്രെയിനിന്റെ സുരക്ഷയില്‍ ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് നിര്‍ണായക സ്ഥാനമുണ്ട്. നിരന്തരം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇവ എത്ര കിലോമീറ്റര്‍ ഓടിക്കഴിഞ്ഞാലാണ് മാറ്റേണ്ടത്? ഒരു ജോഡി ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് എത്ര രൂപ ചെലവാകും?
എത്ര കിലോമീറ്റര്‍ സഞ്ചരിക്കാന്‍ കഴിയും
ഒരു പാസഞ്ചര്‍ ട്രെയിനിന്റെ ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് സാധാരണയായി നാലു മുതല്‍ ആറു വര്‍ഷം വരെ ആയുസ്സുണ്ടാകാമെന്നാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പറയുന്നത്. ഈ കാലയളവില്‍ ഏകദേശം 12 ലക്ഷം മുതല്‍ 15 ലക്ഷം കിലോമീറ്റര്‍ വരെ സഞ്ചരിക്കാന്‍ ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞേക്കും. എന്നാല്‍ എല്ലാ ചക്രങ്ങള്‍ക്കും ഒരേ ആയുസ്സായിരിക്കില്ല. ട്രെയിനിന്റെ വേഗം, വഹിക്കുന്ന ഭാരം, പാളത്തിലെ വളവുകള്‍, ഉപയോഗത്തിന്റെ തീവ്രത, ചക്രങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരം എന്നിവയെല്ലാം തേയ്മാനത്തെ സ്വാധീനിക്കും. അതിനാല്‍ നിശ്ചിത വര്‍ഷം കഴിഞ്ഞു എന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം ചക്രങ്ങള്‍ മാറ്റുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. അവയുടെ അവസ്ഥയും പരിശോധിക്കും.
ചക്രങ്ങളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണി എങ്ങനെയാണ്?
ട്രെയിന്‍ ചക്രങ്ങള്‍ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കാന്‍ റെയില്‍വേ നിശ്ചിത ഇടവേളകളില്‍ പരിശോധന നടത്താറുണ്ട്. ചക്രത്തിന്റെ വലുപ്പം, ആകൃതി, കനം, തേയ്മാനം തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാനമായും പരിശോധിക്കുന്നത്. ചെറിയ തേയ്മാനമോ ആകൃതിയിലെ മാറ്റമോ ഉണ്ടായാല്‍ ചില സാഹചര്യങ്ങളില്‍ ചക്രം പൂര്‍ണമായി മാറ്റുന്നതിനുപകരം പ്രത്യേക യന്ത്രങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ അതിന്റെ ആകൃതി വീണ്ടും ശരിയാക്കാം. ഈ പ്രക്രിയയാണ് റീ-പ്രൊഫൈലിങ്. എന്നാല്‍ ചക്രത്തില്‍ വിള്ളലുകളോ ഗുരുതരമായ തകരാറുകളോ കണ്ടെത്തിയാല്‍ അത് മാറ്റേണ്ടിവരും. യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതില്‍ ഇത്തരം പരിശോധനകള്‍ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഒരു ജോഡി ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് എത്ര രൂപയാണ്?
ട്രെയിന്‍ ചക്രങ്ങളുടെ വില അവയുടെ വലുപ്പം, നിര്‍മാണരീതി, ഉപയോഗം തുടങ്ങിയവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഒരു പാസഞ്ചര്‍ ട്രെയിന്‍ ചക്രത്തിന് ഏകദേശം 70,000 മുതല്‍ 80,000 രൂപ വരെയാണ് വില. ഇതനുസരിച്ച് ഒരു ജോഡി ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് ഏകദേശം 1.40 ലക്ഷം മുതല്‍ രണ്ടു ലക്ഷം രൂപ വരെ ചെലവാകാം. എന്നാല്‍ ചക്രങ്ങള്‍ ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള വീല്‍സെറ്റിന്റെ വില ഇതില്‍നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. അതിനാല്‍ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ട്രെയിനുകളുടെയും ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് ഒരേ വിലയാണെന്ന് കരുതാനാകില്ല.
ഒരു കോച്ചിലെ ചക്രങ്ങളുടെ വില എത്ര?
സാധാരണ പാസഞ്ചര്‍ കോച്ചിന് രണ്ട് ബോഗികളാണുള്ളത്. ഓരോ ബോഗിയിലും നാല് ചക്രങ്ങള്‍ വീതം ഉണ്ടാകും. അതായത് ഒരു കോച്ചിന് ആകെ എട്ട് ചക്രങ്ങള്‍. ഒരു ചക്രത്തിന് 70,000 രൂപയെന്ന് കണക്കാക്കിയാല്‍ എട്ട് ചക്രങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രം ഏകദേശം 5.60 ലക്ഷം രൂപ വരും. ഈ കണക്കനുസരിച്ച് 18 മുതല്‍ 22 വരെ കോച്ചുകളുള്ള ഒരു എക്‌സ്പ്രസ് ട്രെയിനിലെ ചക്രങ്ങളുടെ ആകെ വില വലിയൊരു തുകയായിരിക്കും. എന്‍ജിനില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചക്രങ്ങളുടെ വില ഇതിനു പുറമേയാണ്. ഇത് ചക്രങ്ങളുടെ വില മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഏകദേശ കണക്കാണ്.
ചക്രങ്ങളുടെ സുരക്ഷ
വലിയ ഭാരം വഹിച്ച് ഉയര്‍ന്ന വേഗത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന ട്രെയിനുകളില്‍ ചക്രങ്ങളുടെ ഉറപ്പും കൃത്യമായ ആകൃതിയും ഏറെ പ്രധാനമാണ്. ചക്രങ്ങളിലെ തേയ്മാനവും തകരാറുകളും സമയത്ത് കണ്ടെത്തിയില്ലെങ്കില്‍ യാത്രയുടെ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചക്രങ്ങളുടെ പരിശോധനയും അറ്റകുറ്റപ്പണിയും മാറ്റിസ്ഥാപിക്കലും റെയില്‍വേയുടെ പരിപാലനത്തിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്.