ശതാബ്ദി-ജനശതാബ്ദി, രാജധാനി-സമ്പർക്ക് ക്രാന്തി, മെയിൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് ട്രെയിനുകൾക്ക് ഈ പേരുകൾ

ഇന്ത്യന്‍ റെയില്‍വേയുടെ കീഴില്‍ നിരവധി ട്രെയിനുകള്‍ ഓടുന്നുണ്ട്. ശതാബ്ദി, രാജധാനി, ജനശതാബ്ദി, സമ്പര്‍ക്ക് ക്രാന്തി, മെയില്‍ ട്രെയിനുകള്‍ ഇവയെല്ലാം നമുക്ക് പരിചിതമായ പേരുകളുമാണ്. ഈ ട്രെയിനുകള്‍ക്കും അവയുടെ പേരുകള്‍ക്കും ചില പ്രത്യേകതകളുണ്ട്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഓരോ ട്രെയിനിനും വ്യത്യസ്ത പേര്?

വ്യത്യസ്ത ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കനുസൃതമായി ഇന്ത്യന്‍ റെയില്‍വേ ട്രെയിന്‍ സര്‍വീസ് നടത്തുന്നു. ചില ട്രെയിനുകള്‍ ഉയര്‍ന്ന വേഗതയുള്ളവയാണ്. അവ അങ്ങനെയാണ് രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. മറ്റ് ചില ട്രെയിനുകള്‍ കൂടുതല്‍ നഗരങ്ങളെ തമ്മില്‍ ബന്ധിപ്പിക്കാന്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. അതുകൊണ്ടൊക്കെത്തന്നെ പല ട്രെയിനുകള്‍ക്കും വ്യത്യസ്ത പേരുകളും വ്യത്യസ്ത സൗകര്യങ്ങളുമുണ്ട്.

എന്താണ് ശതാബ്ദി എക്‌സ്പ്രസ്?

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയതും പ്രീമിയം ട്രെയിനുകളില്‍ ഒന്നായും ശതാബ്ദി എക്‌സ്പ്രസ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് സാധാരണയായി രാവിലെ പുറപ്പെട്ട് അതേ ദിവസം തന്നെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചേരും. യാത്രക്കാര്‍ക്ക് ഭക്ഷണപാനീയങ്ങള്‍ നല്‍കുന്ന സൗകര്യങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്. ശതാബ്ദിക്ക് കുറച്ച് സ്റ്റോപ്പുകള്‍ മാത്രമേ ഉള്ളൂ.

ജനശതാബ്ദി എക്‌സ്പ്രസ് എന്തിനു വേണ്ടിയാണ്?

ശതാബ്ദി എക്‌സ്പ്രസിനു പകരം ചെലവ് കുറഞ്ഞ ഒരു ബദലായി ജനശതാബ്ദി എക്‌സ്പ്രസ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ശതാബ്ദി എക്‌സ്പ്രസിനേക്കാള്‍ കുറഞ്ഞ നിരക്കാണ് ഇതിന്. അതിനാല്‍ കൂടുതല്‍ ആളുകള്‍ക്ക് ഇതില്‍ യാത്ര ചെയ്യാന്‍ കഴിയും. എന്നിരുന്നാലും ശതാബ്ദി എക്‌സ്പ്രസിനേക്കാള്‍ അല്‍പം കുറഞ്ഞ സൗകര്യങ്ങളാണ് ജനശദാബ്ദിയ്ക്കുള്ളത്.

രാജധാനി എക്‌സ്പ്രസിന്റെ പ്രത്യേകത എന്താണ്?

ദേശീയ തലസ്ഥാനമായ ഡല്‍ഹിയെ വിവിധ സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനങ്ങളുമായും പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും രാജധാനി എക്‌സ്പ്രസ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ ദീര്‍ഘദൂര ട്രെയിനുകളില്‍ ഒന്നാണിത്. എയര്‍ കണ്ടീഷന്‍ ചെയ്ത കോച്ചുകളും യാത്രക്കാര്‍ക്ക് ഭക്ഷണം നല്‍കുന്നതുമാണ് ഈ ട്രെയിനിന്റെ പ്രത്യേകത.

എന്തുകൊണ്ടാണ് സമ്പര്‍ക്ക് ക്രാന്തി എക്‌സ്പ്രസ് ആരംഭിച്ചത്?

വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ നിന്നും രാജ്യത്തെ പ്രധാന നഗരങ്ങളില്‍ നിന്നും ഡല്‍ഹിയിലേക്ക് മികച്ച കണക്റ്റിവിറ്റി നല്‍കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് സമ്പര്‍ക്ക് ക്രാന്തി എക്‌സ്പ്രസ് ആരംഭിച്ചത്. ഈ ട്രെയിനുകള്‍ക്ക് സാധാരണയായി കുറച്ച് സ്റ്റോപ്പുകള്‍ മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.

മെയില്‍ ട്രെയിന്‍ എന്താണ്?

മെയില്‍ ട്രെയിനുകള്‍ ആദ്യം ഉപയോഗിച്ചത് തപാല്‍ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായിരുന്നു. കാലക്രമേണ അവ യാത്രക്കാരെ കയറ്റാനും തുടങ്ങി. ഇന്ന് ഈ ട്രെയിനുകള്‍ പല നഗരങ്ങളിലും ചെറിയ സ്റ്റേഷനുകളിലും നിര്‍ത്തുന്നു. പൊതുജനങ്ങള്‍ക്ക് വളരെ പ്രിയപ്പെട്ട ട്രെയിനാണ് ഇത്.

യാത്ര ചെയ്യാന്‍ നല്ലത്?

ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് വേഗത്തില്‍ എത്തിച്ചേരണമെങ്കില്‍ ശതാബ്ദി അല്ലെങ്കില്‍ രാജധാനി എക്‌സ്പ്രസ് മികച്ച ഓപ്ഷനായിരിക്കാം. സാമ്പത്തികമായി മെച്ചമുള്ള യാത്രയ്ക്ക് ജന്‍ ശതാബ്ദിയാണ് അഭികാമ്യം. എന്നാല്‍ ദീര്‍ഘദൂര യാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും ഒന്നിലധികം സ്റ്റേഷനുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും സമ്പര്‍ക്ക് ക്രാന്തിയും മെയില്‍ ട്രെയിനുകളും നിര്‍ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.